مجازات مشروب تقلبی در قانون | اتهام افساد فی الارض و مجازات متعاقب آن

مشروب تقلبی از نظر قانون چه تعریفی دارد؟

قانون گذار تعریف مستقلی برای مشروب تقلبی ننوشته است. منظور از آن نوشیدنی های دست ساز یا مخلوط با مواد ارزان و خطرناکی مثل متانول است. چون ساخت و فروش هر مشروب الکلی ممنوع است، تقلبی بودن شرط جرم نیست و فقط شدت مجازات مشروب تقلبی را بالا می برد. بسیاری دنبال قانون مبارزه با مشروبات الکلی تقلبی می گردند، ولی چنین قانون مستقلی وجود ندارد و پرونده ها بر پایه ی ماده ۷۰۲ تعزیرات، ماده ۲۶۴ درباره ی شرب خمر، مواد قتل و جنایت و ماده ۲۸۶ بررسی می شوند. نظریه ی مشورتی شماره ۷/۱۴۰۲/۷۸۷ اداره کل حقوقی قوه قضاییه هم تاکید می کند ساخت و فروش مشروب تحت ماده ۷۰۲ قرار می گیرد.

مجازات ساخت و تولید مشروبات الکلی تقلبی

هر کس مشروب بسازد، چه در خانه و چه در کارگاه، مشمول ماده ۷۰۲ می شود. مجازات ساخت مشروب تقلبی حبس شش ماه تا یک سال، تا ۷۴ ضربه شلاق و جزای نقدی معادل پنج برابر ارزش مشروب است. این حبس قابل تعلیق نیست، اما چون از نوع درجه شش است، اگر دادگاه جهات تخفیف مثل نداشتن سابقه ی کیفری یا ابراز پشیمانی ببیند، می تواند آن را یک یا دو درجه کاهش دهد. این پایه ی مجازات مشروب تقلبی است، پیش از آن که کسی آسیب ببیند.

مجازات خرید و فروش مشروب تقلبی

ماده ۷۰۲ فقط سازنده را شامل نمی شود. خرید، فروش، عرضه، حمل، نگهداری و در اختیار دیگری گذاشتن مشروب هم جرم است. پس جرم فروش مشروب تقلبی مستقل از سمی بودن آن قابل پیگیری است و خریدار هم، با وجود این که ممکن است قربانی شود، مرتکب جرم شده است. اگر مشروب از مرز یا شبکه های غیرقانونی وارد شده باشد، مقررات قاچاق کالا هم مطرح می شود. مجازات قاچاق مشروب به ارزش و مقدار کالا و سازمان یافته بودن عملیات بستگی دارد و می تواند شامل جزای نقدی و در برخی شرایط حبس باشد. در این گونه پرونده ها مجازات مشروب تقلبی به یک ماده محدود نیست.

مسئولیت کیفری در صورت بروز مسمومیت یا فوت ناشی از مشروب تقلبی

وقتی مصرف مشروب به مرگ یا آسیب جدی مثل از دست رفتن بینایی می انجامد، دادگاه می پرسد: فروشنده چه می دانست؟ اگر ثابت شود از سمی بودن مشروب خبر داشته و آن را به دیگری داده، جرم او قتل عمد است. اگر قصد آسیب نداشته اما مشروب دست ساز فروخته و مرگ محتمل بوده، پرونده شبه عمد است و دیه مطرح می شود. در مسمومیت های دسته جمعی گاهی به ماده ۲۸۶ استناد می شود که پخش گسترده ی مواد سمی و ایجاد ناامنی یا خسارت عمده را افساد فی الارض و مستوجب اعدام می داند؛ اجرای آن به دامنه ی پخش، تعداد قربانیان و تشخیص قاضی بستگی دارد. اگر هم خریدار از تقلبی بودن مشروب و خطر آن آگاه بوده، مرگ یا صدمه ی او به فروشنده نسبت داده نمی شود و فروشنده فقط برای فروش مشروب مجازات می شود. پس در این جا مجازات مشروب تقلبی به اثبات علم و قصد وابسته است.

تفاوت مجازات مصرف و توزیع در قانون

قانون بین مصرف کننده و فروشنده فرق می گذارد. مصرف مشروب طبق ماده ۲۶۴ حد دارد و مجازات آن ۸۰ ضربه شلاق است، البته اگر مصرف کننده بالغ، آگاه و مختار باشد. این جرم با اقرار، شهادت یا علم قاضی ثابت می شود و اگر فقط تست الکل مثبت باشد، معمولا حد منتفی می شود و فقط مجازات تعزیری می ماند. فروشنده و توزیع کننده اما با حبس، شلاق، جزای نقدی و در صورت وقوع جنایت، اتهام های سنگین تر روبه رو می شوند. جدول زیر این تفاوت ها را نشان می دهد.

نحوه شکایت در صورت آسیب دیدن از مشروب تقلبی

اگر بعد از مصرف مشروب دچار مسمومیت شده اید، اول به مرکز درمانی مراجعه کنید، چون مسمومیت متانولی در ساعت های اول قابل کنترل تر است. سپس مدارک بیمارستانی، نظر پزشکی قانونی، بطری یا باقی مانده ی مشروب و سوابق خرید را نگه دارید. شکایت در دادسرا یا دفاتر خدمات قضایی ثبت می شود و در صورت فوت قربانی، اولیای دم می توانند شاکی باشند. بسیاری از مصرف کننده ها از ترس مجازات شکایت نمی کنند، ولی قانون هر طرف را به اندازه ی جرم خودش مجازات می کند.

نقش وکیل کیفری در این نوع پرونده ها

پرونده های مربوط به مجازات مشروب تقلبی از دو جهت حساس اند: تفاوت عمد و شبه عمد که با یک اظهار اشتباه در بازجویی عوض می شود و سنگینی مجازات هایی که تا قصاص و اعدام می رسد. وکیل کیفری از مرحله ی بازجویی کمک می کند اظهارات درست ثبت شود، علم و قصد بررسی شود و از جهات تخفیف دفاع شود؛ برای شاکیان هم مسیر مدارک، عنوان اتهام و پیگیری دیه یا قصاص را روشن می کند. همکاران ما در موسسه حقوقی صادقی در پرونده های دعاوی کیفری از شکایت تا دفاع در دادگاه همراه موکل هستند.

نتیجه گیری

ساخت و فروش مشروب در هر حالت جرم است و تقلبی بودن آن مجازات را سنگین تر می کند. فروشنده ی آگاه به سمی بودن مشروب با اتهام قتل عمد، فروشنده ی بی اطلاع با شبه عمد و توزیع کننده ی گسترده با افساد فی الارض روبه رو می شود. مجازات مشروب تقلبی در عمل به علم، قصد و نتیجه ی عمل بستگی دارد. اگر به مقایسه ی قوانین کشورها در جرایم سنگین علاقه دارید، مقاله ی مجازات تجاوز در هر کشور را هم بخوانید. ما در موسسه حقوقی صادقی برای پیگیری حقوقی موارد مشابه کنار شما هستیم.

سوالات متداول درباره مجازات مشروب تقلبی