انواع دعاوی مربوط به خانواده که هر زوج باید بشناسد

گستره انواع دعاوی مربوط به خانواده چیست؟

بسیاری از ما فقط اسم طلاق و مهریه را شنیده ایم، اما انواع دعاوی مربوط به خانواده بسیار بیشتر از این دو است. هر اختلافی که میان زن و شوهر، والدین و فرزندان یا اقوام نزدیک پیش بیاید و جنبه حقوقی داشته باشد، در دادگاه خانواده بررسی می شود. این دادگاه با حضور یک قاضی و یک قاضی زن مشاور تشکیل می شود و بر پایه قانون حمایت خانواده و قانون مدنی رأی می دهد.

اگر به طور کلی با این حوزه آشنایی می خواهید، همین نکته کافی است که شروع هر کدام با نوشتن دادخواست و پرداخت هزینه دادرسی است. برخی افراد برای شناخت انواع دعاوی خانوادگی فقط به تجربه اطرافیان تکیه می کنند، در حالی که هر پرونده شرایط خودش را دارد.

دعوای طلاق و انواع آن

طلاق شناخته شده ترین بخش دعاوی حقوق خانواده است و در میان انواع دعاوی مربوط به خانواده دو شکل کلی دارد. در طلاق توافقی زوجین درباره مهریه، نفقه، جهیزیه و فرزندان به توافق می رسند و روند کار سریع تر است. در طلاق غیر توافقی یکی از طرفین تقاضا می دهد و باید دلیل قانونی مثل عسر و حرج، اعتیاد زیان بار یا ترک زندگی مشترک را ثابت کند.

در هر دو حالت، پس از صدور گواهی عدم امکان سازش، زوجین سه ماه فرصت دارند تا طلاق را در یکی از دفترخانه های رسمی ثبت کنند. گذشتن این مهلت بدون ثبت، گواهی را بی اعتبار می کند. به همین دلیل پیگیری دقیق مراحل اهمیت زیادی دارد.

دعوای مطالبه مهریه

مهریه حق مالی زن است و دو نوع دارد: عندالمطالبه که هر زمان زن بخواهد باید پرداخت شود، و عندالاستطاعه که به توان مالی مرد بستگی دارد. وقتی مبلغ بالا باشد و مرد توان پرداخت یک جا را نداشته باشد، بحث مهریه های سنگین و درخواست اعسار یا تقسیط پیش می آید. دادگاه وضعیت مالی شوهر را بررسی می کند و معمولا پرداخت اقساطی را تعیین می کند.

دعوای نفقه زوجه و فرزندان

نفقه یعنی هزینه مسکن، خوراک، پوشاک و درمان زن که قانون آن را بر عهده شوهر گذاشته است. هزینه فرزندان نیز بر عهده پدر است. اگر پرداخت نشود، زن می تواند هم نفقه جاری و هم نفقه گذشته را از دادگاه بخواهد. در مقابل، مرد هم حق دارد در صورت ناتوانی مالی درخواست اعسار بدهد.

دعوای حضانت و ملاقات فرزند

حضانت به معنای نگهداری و تربیت کودک است. معیار دادگاه مصلحت فرزند است و نه خواسته پدر یا مادر. به طور معمول فرزند تا هفت سالگی با مادر می ماند و بعد از آن بسته به شرایط تصمیم گیری می شود. والدی که حضانت ندارد می تواند برای ملاقات فرزند دادخواست بدهد. دعاوی طلاق و حضانت اغلب کنار هم مطرح می شوند، زیرا دادگاه هنگام صدور رأی طلاق باید تکلیف فرزندان را هم روشن کند.

دعوای تمکین و الزام به تمکین

تمکین یعنی انجام وظایف زناشویی و حضور در خانه مشترک. شوهر می تواند از دادگاه بخواهد زن را به تمکین ملزم کند، اما این حکم ضمانت اجرای زور ندارد. نتیجه اصلی آن این است که اگر زن بدون دلیل موجه برنگردد، حق نفقه اش از بین می رود. زن هم می تواند با اثبات عذر موجه، مثل خطر جانی یا بدرفتاری، از این حکم دفاع کند.

سایر دعاوی کمتر شناخته شده خانواده

جدا از موارد بالا، پرونده های خانواده شامل دعاوی دیگری هم می شود، از جمله استرداد جهیزیه، مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت، اثبات نسب، اثبات واقعه نکاح، اذن در ازدواج و ولایت قهری. اگر می خواهید بیشتر آشنا شوید، صفحه مربوط به دعاوی خانواده در سایت ما را ببینید. مهم این است که هر دعوا مرجع، مهلت و مدارک خاص خودش را دارد.

نتیجه گیری

شناخت انواع دعاوی مربوط به خانواده به شما کمک می کند بدانید حق شما چیست، به کدام دادگاه باید مراجعه کنید و چه مدارکی لازم دارید. تجربه وکلای موسسه حقوقی صادقی نشان می دهد مشورت با وکیل متخصص، پیش از هر اقدامی، هم هزینه را کم می کند و هم احتمال موفقیت را بالا می برد. تیم موسسه حقوقی صادقی در تهران آماده بررسی پرونده شما است.

سوالات متداول درباره انواع دعاوی مربوط به خانواده