قبول مهریه های سنگین توسط مرد و ناتوانی در پرداخت

چرا مهریه های سنگین در سال های اخیر رایج شده اند؟

اگر کمی به اطراف خودتان نگاه کنید، متوجه می شوید در بسیاری از عقدنامه های امروزی، عدد مهریه فاصله زیادی با آنچه در گذشته مرسوم بود پیدا کرده است. یکی از دلایل اصلی این موضوع، افزایش تورم و کاهش ارزش پول ملی است. خانواده ها برای حفظ ارزش واقعی مهریه در آینده، عدد بالاتری را در نظر می گیرند. دلیل دیگر، تغییر نگاه اجتماعی به مهریه است. پیش تر مهریه بیشتر جنبه نمادین داشت. امروز برخی آن را نوعی تضمین مالی برای آینده می دانند. رقابت خانواده ها با یکدیگر و الگوبرداری از عقدهای اطراف نیز بی تاثیر نبوده است. متاسفانه در بسیاری از موارد، هیچ یک از طرفین در لحظه عقد به این فکر نمی کنند که تعیین مهریه های سنگین ممکن است چه چالش های حقوقی و خانوادگی به همراه داشته باشد.

مهریه سنگین از نظر قانون چه تعریفی دارد؟

نکته جالب این است که قانون گذار عدد یا سقف مشخصی برای «مهریه سنگین» تعیین نکرده است. هر مبلغی که زوجین در زمان عقد به توافق برسند، از نظر قانونی معتبر و قابل مطالبه است. آنچه اهمیت عملی دارد، خط قرمزی است که در بحث امکان حبس مرد وجود دارد. تا سقف ۱۱۰ سکه تمام بهار آزادی یا معادل ریالی آن، اگر مرد توانایی پرداخت داشته باشد و از آن سر باز زند، امکان صدور حکم جلب وجود دارد. برای مازاد بر این رقم که در گفتگوهای روزمره گاهی «مهریه نجومی» نامیده می شود، زن باید ابتدا ملائت یا توانایی مالی مرد را در دادگاه ثابت کند. تنها در این صورت امکان حبس فراهم می شود. همین تفاوت است که عملا اجرای مهریه های بالا را از نظر رویه قضایی با مهریه های معمولی متفاوت می کند.

روش های قانونی مطالبه مهریه های سنگین

زوجه یا وکیل او برای مطالبه مهریه سنگین دو مسیر قانونی اصلی پیش رو دارد. مسیر اول مراجعه به دادگاه خانواده و ثبت دادخواست مطالبه مهریه از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی است. در این روش امکان درخواست تامین خواسته و توقیف اموال مرد پیش از ابلاغ رای نیز وجود دارد. هرچند هزینه دادرسی معادل درصدی از ارزش مهریه درخواستی است. مسیر دوم مراجعه به دفترخانه ازدواج و درخواست صدور اجرائیه از طریق اداره ثبت اسناد است. این مسیر معمولا هزینه کمتر و روندی ساده تر دارد. به ویژه اگر هدف اصلی ممنوع الخروج کردن مرد باشد. انتخاب مسیر مناسب به وضعیت مالی زوج بستگی دارد. وجود یا نبود اموال قابل توقیف و فوریت موضوع نیز در این انتخاب نقش دارد.

راهکارهای قانونی برای اقساطی کردن مهریه سنگین

اگر مردی توانایی پرداخت یکجای مهریه گزاف را نداشته باشد، می تواند دادخواست اعسار از پرداخت دفعی مهریه را به دادگاه ارائه دهد. در این دادخواست، مرد باید با ارائه شهود و مستندات مالی، ناتوانی خود را در پرداخت یکباره ثابت کند. دادگاه پس از بررسی شغل، درآمد و هزینه های زندگی مرد، میزان پیش پرداخت و اقساط بعدی را متناسب با وضعیت واقعی او تعیین می کند. این روند می تواند در بسیاری از موارد از حبس شدن مرد جلوگیری کند. ناتوانی واقعی در پرداخت مهریه سنگین دلیل اصلی این اقدام است.

تاثیر مهریه سنگین بر روند طلاق توافقی

در بسیاری از پرونده های طلاق توافقی، مهریه بالا نقش یک برگ برنده در مذاکرات ایفا می کند. گاهی زن برای تسریع در جدایی و رهایی از زندگی مشترکی که دیگر تمایلی به ادامه آن ندارد، حاضر می شود بخشی یا تمام مهریه سنگین خود را ببخشد. در مقابل، برخی مردان نیز از ترس محکومیت به پرداخت مبالغ بالا، تمایل بیشتری به پذیرش شرایط طلاق توافقی نشان می دهند. با این حال، تجربه نشان داده که تصمیم گیری تحت فشار مالی و بدون بررسی دقیق حقوق قانونی، ممکن است بعدها به پشیمانی منجر شود. به همین دلیل توصیه می شود پیش از هر توافقی، وضعیت حقوقی به طور کامل ارزیابی شود.

آیا می توان مهریه سنگین را کاهش داد؟

به صورت مستقیم و یک طرفه، دادگاه نمی تواند مبلغ مهریه ثبت شده در عقدنامه را کاهش دهد. زیرا این مبلغ در زمان عقد با توافق طرفین تعیین شده است. اما دو راه عملی برای تعدیل واقعی بار مالی آن وجود دارد. نخست بخشش رضایتمندانه بخشی از مهریه توسط زن. دوم استفاده از ظرفیت قانونی اعسار برای تقسیط متناسب با توان مالی مرد. اگر با چنین وضعیتی روبرو هستید، بهتر است پیش از هر اقدام، پرونده خود را با یک وکیل متخصص در دعاوی خانواده بررسی کنید. تیم موسسه حقوقی صادقی با سابقه رسیدگی به انواع پرونده های مهریه، می تواند مسیر درست را به شما نشان دهد.

اشتباهات رایج زوجین درباره مهریه های سنگین

یکی از رایج ترین اشتباهات، تعیین عدد مهریه بدون در نظر گرفتن واقع بینانه توان مالی آینده مرد است. بسیاری از خانواده ها در فضای هیجانی مراسم عقد، مبلغی را ثبت می کنند که هیچ تناسبی با شرایط اقتصادی طرفین ندارد. اشتباه دیگر، تصور نادرست برخی از زنان است. آن ها گمان می کنند مطالبه مهریه سنگین می تواند ابزاری برای فشار آوردن بر همسر و بهبود رفتار او باشد. در حالی که در عمل این اقدام معمولا به کدورت و فاصله عاطفی بیشتر منجر می شود. از سوی دیگر، بسیاری از مردان نیز به اشتباه تصور می کنند صرف نداشتن اموال به نام خود، آن ها را از مسئولیت پرداخت مهریه معاف می کند. در حالی که بدون طرح رسمی دادخواست اعسار، این تصور هیچ ضمانت قانونی ندارد.

نتیجه گیری

مهریه های سنگین اگرچه در نگاه اول نشانه ای از تعهد و احترام به نظر می رسند، اما اگر بدون در نظر گرفتن واقعیت های مالی تعیین شوند، می توانند به یکی از دغدغه های اصلی زندگی مشترک تبدیل شوند. آگاهی از حقوق قانونی، نخستین قدم برای عبور بی دردسر از این چالش است. این موضوع هم برای زنی که قصد مطالبه مهریه خود را دارد و هم برای مردی که به دنبال راهکار قانونی برای پرداخت آن است، اهمیت دارد. موسسه حقوقی صادقی آماده است در تمام مراحل این مسیر، از مشاوره اولیه تا پیگیری پرونده در دادگاه یا اداره ثبت، همراه شما باشد.

سوالات متداول درباره مهریه های سنگین